Universe Of Karnataka
ನಿಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆ · ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ · ನಿಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿ
📍 ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ 🏛️ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ: ಬಳ್ಳಾರಿ

ಬಳ್ಳಾರಿ (Ballari)

ಕರ್ನಾಟಕದ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಲೈವ್ ಆಡಳಿತ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, APMC ಮಾರುಕಟ್ಟೆ & ಸಮಗ್ರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ದರ್ಶನ
✨ ಹೆಗ್ಗುರುತು: ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆ & ಕುಂಬಾರ ಗುಡ್ಡ, ದೇಶದ ಜೀನ್ಸ್ ರಾಜಧಾನಿ, ಸಂಡೂರು ಕಣಿವೆ, JSW ವಿಜಯನಗರ ಸ್ಟೀಲ್, ಸಂಗನಕಲ್ಲು ರಾಕ್ ಆರ್ಟ್
👥 ಜನಸಂಖ್ಯೆ
14.8 ಲಕ್ಷ
📏 ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
4,252 sq km
🏛️ ಶಾಸಕರು
5 MLAs
🗳️ ಸಂಸದರು
1 MP
🏡 ತಾಲೂಕುಗಳು
5
🌦️

ಬಳ್ಳಾರಿ ಲೈವ್ ಹವಾಮಾನ & ಮುನ್ಸೂಚನೆ

KSNDMC & IMD
🚨
IMD NowCast ಅಧಿಕೃತ ಅಲರ್ಟ್
🟢 ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ
3h ಲೈವ್
⛅
33°C
ಬಿಸಿಲು & ಶುಷ್ಕ ಗಾಳಿ
📍 ಬಳ್ಳಾರಿ (ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ)
🪭
ಗಾಳಿ ಫ್ಯಾನ್
14 km/h
💧 ಆರ್ದ್ರತೆ
47%
💨 ಗಾಳಿ
14 km/h
☀️ UV ಸೂಚ್ಯಂಕ
8 (ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು)
🍃 AQI ಗುಣಮಟ್ಟ
65 (ಸಾಧಾರಣ)
📅 ಮುಂದಿನ 5 ದಿನಗಳ IMD ಮುನ್ಸೂಚನೆ (5-Day Outlook)
ನಾಳೆ (Mon)
🌤️
ಭಾಗಶಃ ಮೋಡ
34°C / 26°C
ಮಂಗಳವಾರ (Tue)
☀️
ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಸಿಲು
35°C / 27°C
ಬುಧವಾರ (Wed)
⛅
ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ
33°C / 25°C
ಗುರುವಾರ (Thu)
🌦️
ಹಗುರ ಮಳೆ ಸಂಭವ
32°C / 25°C
ಶುಕ್ರವಾರ (Fri)
🌤️
ಆಹ್ಲಾದಕರ ತಂಗಾಳಿ
33°C / 26°C
⚡

ಲೈವ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ & ಜಲಾಶಯ

ಲೈವ್ ಸಿಂಕ್
🥇 24k / 22k ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ
ಇಂದಿನ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ದರ
⛽ ಪೆಟ್ರೋಲ್ & ಡೀಸೆಲ್ ದರ
ಬಳ್ಳಾರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಲೆ
🌊
ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ
ಲೈವ್ ಜಲಾಶಯ
ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮಟ್ಟ
💧 ಪ್ರಸ್ತುತ / ಗರಿಷ್ಠ
96.37 /105.79 TMC
📥 ಒಳಹರಿವು
📤 ಹೊರಹರಿವು
🌾 ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರಮುಖ APMC ಬೆಳೆಗಳು:
ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಭತ್ತ, ರಾಗಿ, ತೊಗರಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಹತ್ತಿ ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ APMC ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
🌊 ಎಲ್ಲಾ 14 ಜಲಾಶಯಗಳು → 🌾 APMC ದರಗಳು →
🏛️ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (District Officers) ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು & ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು →
👤
ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (DC)
ಶ್ರೀ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್‌ ಕೆ.
Deputy Commissioner & District Magistrate
📞 ಬಳ್ಳಾರಿ
👮
ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP)
ಡಾ|| ಪಿ.ಎಸ್ ಹರ್ಷ
Superintendent of Police (IPS)
📞 ಬಳ್ಳಾರಿ
🏢
ಜಿ.ಪಂ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (CEO)
ಶ್ರೀ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ ಹಾರಿಸ್‌ ಸುಮೇರ್
Chief Executive Officer, Zilla Panchayat
📞 ಬಳ್ಳಾರಿ
🏛️ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸಕರು (5 MLAs) ಎಲ್ಲಾ 224 ಶಾಸಕರು →
🏛️ ಕಂಪ್ಲಿ ST
INC
ಜೆ. ಎನ್. ಗಣೇಶ್
👤
ಜೆ. ಎನ್. ಗಣೇಶ್
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #91 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 100,424
🏛️ ಸಿರುಗುಪ್ಪ ST
INC
ಬಿ. ಎಂ. Nagaraja
👤
ಬಿ. ಎಂ. Nagaraja
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #92 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 90,862
🏛️ ಬಳ್ಳಾರಿ ST
INC
ಬಿ. Nagendra
👤
ಬಿ. Nagendra
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #93 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 103,836
🏛️ ಬಳ್ಳಾರಿ ನಗರ
INC
Nara Bharath ರೆಡ್ಡಿ
👤
Nara Bharath ರೆಡ್ಡಿ
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #94 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 86,440
🏛️ ಸಂಡೂರು ST
INC
ಇ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ
👤
ಇ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣ
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #95 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 85,223
🗳️ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದರು (1 MP)
🗳️ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಬಳ್ಳಾರಿ
INC
ಇ. ತುಕಾರಾಂ
👤
ಇ. ತುಕಾರಾಂ
ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದರು (MP)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಖ್ಯೆ: PC #9 18ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
🌾 ಬಳ್ಳಾರಿ APMC ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಗಳು (15 ಸರಕುಗಳು) ಸಂಪೂರ್ಣ APMC ಪಟ್ಟಿ →
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ / ಬೆಳೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕನಿಷ್ಠ (₹) ಗರಿಷ್ಠ (₹) ಮಾದರಿ ದರ (₹) ಬದಲಾವಣೆ
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ ARSIKERE ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BASAVAKALYANA ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BASAVAKALYANA ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BENGALURU ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BIDAR ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ GADAG ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HASSAN ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HAVERI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HUBBALLI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HUNGUND ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ JAMKANDI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ JEVARGI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ KALABURAGI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ LAXMESHWAR ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ LAXMESHWAR ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌊 ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯ & ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ) ಎಲ್ಲಾ 14 ಡ್ಯಾಂಗಳು →
ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ (Tungabhadra Dam)
ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ: 96.37 TMC / 105.79 TMC
91.1%
ಒಳಹರಿವು: 11,574 cusecs · ಹೊರಹರಿವು: 44 cusecs
🏡 ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು (5)
📍 ಬಳ್ಳಾರಿ
📍 ಸಿರುಗುಪ್ಪ
📍 ಕಂಪ್ಲಿ
📍 ಕುರುಗೋಡು
📍 ಸಂದೂರು

📖 ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ & ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದರ್ಶನ

ಸಮಗ್ರ ಕೈಪಿಡಿ & ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮೊದಲು ಮೈ ಸೋಕುವುದು ಒಣ ಹವೆಯ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಧೂಳು. ಆಕಾಶದತ್ತ ಕತ್ತು ಎತ್ತಿದರೆ ಇಡೀ ನಗರಕ್ಕೆ ಛತ್ರಿಯಂತೆ ನಿಂತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಏಕಶಿಲಾ ‘ಬಳ್ಳಾರಿ ಗುಡ್ಡ’ ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆನ್ನಿಗೇ ಇರುವ ‘ಕುಂಬಾರ ಗುಡ್ಡ’ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನೆರಳಲ್ಲೇ ಈ ನೆಲದ ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಚರಿತ್ರೆ, ಗಣಿ ಧೂಳಿನ ನಡುವಿನ ಕಾಯಕಜೀವನ ಹಾಗೂ ಗಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಶಬ್ದ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಾಯಲಸೀಮೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಿಮಾಕಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಉಕ್ಕಿನ ನಗರಿ’ ಅಥವಾ ‘ಗಣಿ ನಾಡು’ ಎಂದು ಕರೆದು ಮುಗಿಸಿಬಿಡಲಾಗದು; ಇದು ಹಳೆಗಾಲದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಟ್ಟೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಆಳುವ ‘ಜೀನ್ಸ್ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯ ಅಪರೂಪದ ರಂಗಭೂಮಿ.

ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೊಂದು ದುರ್ಗ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಕಥೆ

ಬಳ್ಳಾರಿ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಯ ಬೆಟ್ಟ ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಲ್ಲ, ಈ ನೆಲದ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 1976 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಹಂತದ ಕೋಟೆಗಳಿವೆ:

ಮೇಲ್ಕೋಟೆಯನ್ನು (Upper Fort) ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದ ಹನುಮಪ್ಪ ನಾಯಕ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ, ಕೆಳಕೋಟೆಯನ್ನು (Lower Fort) 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಕೋಟೆಯ ಹಿಂದೊಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ಹೈದರಾಲಿ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ವಹಿಸಿದ್ದನಂತೆ. ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹೈದರಾಲಿ ಬಂದು ನೋಡಿದಾಗ, ಎದುರಿನ ‘ಕುಂಬಾರ ಗುಡ್ಡ’ವು ಈ ಕೋಟೆಗಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಶತ್ರುಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಬಹುದೆಂಬ ದೋಷ ಬಯಲಾಯಿತು. ಈ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ನನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಪೂರ್ವ ದ್ವಾರದ ಬಳಿಯೇ ನೇಣಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟೆಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆತನ ಗೋರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಸಮಾಧಿಯೊಂದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಸಂಜೆಯ ತಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಕಡಿದಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ತುತ್ತತುದಿಗೆ ಹೋದರೆ, ಇಡೀ ಬಳ್ಳಾರಿ ನಗರ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ದೇಶದ ಜೀನ್ಸ್ ರಾಜಧಾನಿ: ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಜೀವತುಡಿತ

ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದುಹೋದರೆ ಟಕ್-ಟಕ್-ಟಕ್ ಎಂದು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳು ಸದ್ದು ಮಾಡುವುದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜೀನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಂಟ್ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವಿದೆ.

1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮ ಇಂದು ಬೃಹತ್ ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗೂಡುಗಳಂತಹ ಶೆಡ್ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹೈಟೆಕ್ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ಸ್ಗಳವರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಜೀನ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಬಟ್ಟೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಹೊಲಿಯುವುದು, ವಾಶ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಬಟನ್ ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಡೆನಿಮ್ ಜೀನ್ಸ್, ಕಾಟನ್ ಟ್ರೌಸರ್ಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂಬೈ, ದೆಹಲಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೂ ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಜನರ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಮತ್ತು ಬೆವರಿನ ದುಡಿಮೆಗೆ ಈ ಜೀನ್ಸ್ ಉದ್ಯಮವೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸಂಡೂರು ಮತ್ತು ಕ್ರೌಂಚ ಗಿರಿ

"See Sandur in September" (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಡೂರನ್ನು ನೋಡಿ) ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು 1934 ರಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಉದ್ಘರಿಸಿದ್ದರು.

ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಬಿಸಿಲ ಧಗೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 40 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಡೂರು ಕಣಿವೆಗೆ ಬಂದರೆ ವಾತಾವರಣವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಕಾನನ, ಸುತ್ತಲೂ ಆವರಿಸಿರುವ ಕೆಂಪು ಅದಿರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಹವೆ ಇಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ: ಕ್ರೌಂಚ ಗಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು 8 ರಿಂದ 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಹಾಗೂ ನವಿಲು ವಾಹನದ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ದಟ್ಟ ಅಡವಿಯ ನಡುವೆ ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.

ನಾರಿಹಳ್ಳ ಜಲಾಶಯ: ಸಂಡೂರಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಹರಿಯುವ ನಾರಿಹಳ್ಳ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಸ್ವರ್ಗ.

ತೋರಣಗಲ್ಲಿನ ಉಕ್ಕಿನ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಕ್ತಿ

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು (Iron Ore) ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ನಿಕ್ಷೇಪವಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಹೊಸಪೇಟೆ ನಡುವಿನ ತೋರಣಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿರುವ ಜೆಎಸ್ಡಬ್ಲ್ಯೂ ವಿಜಯನಗರ ಸ್ಟೀಲ್ (JSW Steel), ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಯೋಜಿತ ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಾಣುವ ಬೃಹತ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಫರ್ನೇಸ್ಗಳು, ಕರಗುವ ಕೆಂಪು ಕಬ್ಬಿಣದ ನದಿ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಟೌನ್ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಬಳ್ಳಾರಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ‘ಓಪಿಜೆ ಜಿಂದಾಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉದ್ಯಾನವನ’ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಅಪರೂಪದ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ರಹಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕುರುಗೋಡಿನ ನಂದಿ

ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಯುಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಇದು ನವಶಿಲಾಯುಗದ (Neolithic Age) ಮಾನವನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು:

ಸಂಗನಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ: ಬಳ್ಳಾರಿ ಸಮೀಪದ ಸಂಗನಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಿರುಗುಪ್ಪ ತಾಲೂಕಿನ ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆಯ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆದಿಮಾನವರು ಬಿಡಿಸಿದ ಕೆಂಪು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು (Rock Art), ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

ಕುರುಗೋಡು ದೊಡ್ಡಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ: ಬಳ್ಳಾರಿಯಿಂದ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಟ್ಟಣ ಕುರುಗೋಡು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ 12 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಭವ್ಯ ‘ದೊಡ್ಡಬಸವಣ್ಣನ’ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಮರುದಿನ ನಡೆಯುವ ಕುರುಗೋಡು ರಥೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನ ನೆನಪುಗಳು

ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಳ್ಳಾರಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ, ವಿ.ವಿ. ಗಿರಿ, ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ, ಕಾಮರಾಜ್ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೂರಾರು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳನ್ನು ಇದೇ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಜೈಲು ಡೈರಿ’ಯನ್ನು ಬರೆದದ್ದು ಇದೇ ಸೆರೆಮನೆಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದ ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್ಗಳು, ಕಲ್ಲಿನ ಬಂಗಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಕ್ ಟವರ್ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ನಗರದ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯಾದ ಕೋಟೆ ಕನಕದುರ್ಗಮ್ಮ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರವೇ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ.

ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿ, ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಮತ್ತು ಖಾರದ ಸವಿ

ಬಳ್ಳಾರಿಯ ದಿನಚರಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿಯಿಂದ.

ಬಳ್ಳಾರಿ ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿ: ಹೋಟೆಲ್ ಸುರಭಿ ಅಥವಾ ಗಲ್ಲಿಯ ತಿಂಡಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಂತಹ ಮೃದುವಾದ ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಉದುರಿಸುವ ಗನ್ ಪೌಡರ್ (ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿ), ಶುದ್ಧ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಸುರಿಯುವ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿಯ ರುಚಿ ಅದ್ಭುತ.

ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿ: ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜನ ಸೇರುವುದು ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಗಾಡಿಗಳ ಮುಂದೆ. ಖಾರ ಮಂಡಕ್ಕಿ, ಈರುಳ್ಳಿ, ನಿಂಬೆರಸ ಬೆರೆಸಿದ ಗಿರ್ಮಿಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಾದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಉದ್ದನೆಯ ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿಯನ್ನು ನೆಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುವುದೇ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಅಸಲಿ ಮಜಾ.

ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜವಾರಿ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯ ಘಾಟು ಇಲ್ಲಿನ ನಾಟಿಕೋಳಿ ಸಾರು ಹಾಗೂ ಮಟನ್ ಫ್ರೈಗೆ ಗಂಡುಮೆಟ್ಟಿದ ರುಚಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.

ನಗರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸದ ಹಾದಿ

ಬಳ್ಳಾರಿಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಜಂಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿದೆ.

ರೈಲು ಮಾರ್ಗ: ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಂಕ್ಷನ್ (BAY) ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಅಮರಾವತಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ತಿರುಪತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ಕೋ-ಡ-ಗಾಮಾ (ಗೋವಾ) ನಗರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿರಂತರ ರೈಲುಗಳಿವೆ.

ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 67 (NH 67) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 150A ಬಳ್ಳಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 310 ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ 4-ಪಥದ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ 5 ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು.

ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ: ತೋರಣಗಲ್ಲಿನ ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಸುಮಾರು 35 ಕಿ.ಮೀ) ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ಗೆ ನೇರ ವಿಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಕೋಟೆ ಹತ್ತಲು, ಸಂಡೂರಿನ ನಿಸರ್ಗ ಸೌಂದರ್ಯ ಸವಿಯಲು ಹಾಗೂ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಸಮಯ.