Universe Of Karnataka
ನಿಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆ · ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ · ನಿಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿ
📍 ಮಲೆನಾಡು 🏛️ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ (Shivamogga)

ಕರ್ನಾಟಕದ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಲೈವ್ ಆಡಳಿತ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, APMC ಮಾರುಕಟ್ಟೆ & ಸಮಗ್ರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ದರ್ಶನ
✨ ಹೆಗ್ಗುರುತು: ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ, ಕುವೆಂಪುರ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ (ಕವಿಮನೆ), ಆಗುಂಬೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ & ಮಳೆಕಾಡು, ಸಿಗಂದೂರು ಚೌಡೇಶ್ವರಿ
👥 ಜನಸಂಖ್ಯೆ
17.52 ಲಕ್ಷ
📏 ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
8,477 sq km
🏛️ ಶಾಸಕರು
7 MLAs
🗳️ ಸಂಸದರು
1 MP
🏡 ತಾಲೂಕುಗಳು
7
🌦️

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಲೈವ್ ಹವಾಮಾನ & ಮುನ್ಸೂಚನೆ

KSNDMC & IMD
🚨
IMD NowCast ಅಧಿಕೃತ ಅಲರ್ಟ್
🟢 ಸಾಮಾನ್ಯ ಹವಾಮಾನ
3h ಲೈವ್
⛅
26°C
ಭಾಗಶಃ ಮೋಡ
📍 ಶಿವಮೊಗ್ಗ (ಮಲೆನಾಡು)
🪭
ಗಾಳಿ ಫ್ಯಾನ್
14 km/h
💧 ಆರ್ದ್ರತೆ
80%
💨 ಗಾಳಿ
14 km/h
☀️ UV ಸೂಚ್ಯಂಕ
5 (ಮಧ್ಯಮ)
🍃 AQI ಗುಣಮಟ್ಟ
40 (ಅತ್ಯುತ್ತಮ)
📅 ಮುಂದಿನ 5 ದಿನಗಳ IMD ಮುನ್ಸೂಚನೆ (5-Day Outlook)
ನಾಳೆ (Mon)
🌤️
ಭಾಗಶಃ ಮೋಡ
27°C / 19°C
ಮಂಗಳವಾರ (Tue)
☀️
ಸ್ವಚ್ಛ ಬಿಸಿಲು
28°C / 20°C
ಬುಧವಾರ (Wed)
⛅
ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ
26°C / 18°C
ಗುರುವಾರ (Thu)
🌦️
ಹಗುರ ಮಳೆ ಸಂಭವ
25°C / 18°C
ಶುಕ್ರವಾರ (Fri)
🌤️
ಆಹ್ಲಾದಕರ ತಂಗಾಳಿ
26°C / 19°C
⚡

ಲೈವ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ & ಜಲಾಶಯ

ಲೈವ್ ಸಿಂಕ್
🥇 24k / 22k ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ
ಇಂದಿನ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ದರ
⛽ ಪೆಟ್ರೋಲ್ & ಡೀಸೆಲ್ ದರ
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಲೆ
🌊
ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ
ಲೈವ್ ಜಲಾಶಯ
ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮಟ್ಟ
💧 ಪ್ರಸ್ತುತ / ಗರಿಷ್ಠ
118.36 /151.75 TMC
📥 ಒಳಹರಿವು
📤 ಹೊರಹರಿವು
🌾 ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಪ್ರಮುಖ APMC ಬೆಳೆಗಳು:
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಭತ್ತ, ರಾಗಿ, ತೊಗರಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಹತ್ತಿ ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ APMC ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
🌊 ಎಲ್ಲಾ 14 ಜಲಾಶಯಗಳು → 🌾 APMC ದರಗಳು →
🏛️ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (District Officers) ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು & ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು →
👤
ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (DC)
ಶ್ರೀ ಅಭಿಶೇಕ್ ವಿ
Deputy Commissioner & District Magistrate
📞 ಶಿವಮೊಗ್ಗ
👮
ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP)
ಶ್ರೀ ಬಿ. ನಿಖಿಲ್
Superintendent of Police (IPS)
📞 ಶಿವಮೊಗ್ಗ
🏢
ಜಿ.ಪಂ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (CEO)
ಶ್ರೀ ಹೇಮಂತ್ ಎನ್.
Chief Executive Officer, Zilla Panchayat
📞 ಶಿವಮೊಗ್ಗ
🏛️ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸಕರು (7 MLAs) ಎಲ್ಲಾ 224 ಶಾಸಕರು →
🏛️ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಗ್ರಾಮಾಂತರ SC
JD(S)
Sharada Puryanaik
👤
Sharada Puryanaik
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಜೆಡಿಎಸ್ (JD-S)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #111 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 86,340
🏛️ ಭದ್ರಾವತಿ
INC
ಬಿ. ಕೆ. Sanagameshwara
👤
ಬಿ. ಕೆ. Sanagameshwara
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #112 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 66,208
🏛️ ಶಿವಮೊಗ್ಗ
BJP
Channabasappa ( Chenni )
👤
Channabasappa ( Chenni )
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಬಿಜೆಪಿ (BJP)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #113 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 96,490
🏛️ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ
BJP
Araga Jnanendra
👤
Araga Jnanendra
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಬಿಜೆಪಿ (BJP)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #114 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 84,563
🏛️ ಶಿಕಾರಿಪುರ
BJP
Vijayendra ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
👤
Vijayendra ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಬಿಜೆಪಿ (BJP)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #115 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 81,810
🏛️ ಸೊರಬ
INC
Madhu Bangarappa
👤
Madhu Bangarappa
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #116 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 98,912
🏛️ ಸಾಗರ
INC
Gopala Krishna Beluru
👤
Gopala Krishna Beluru
ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು (MLA)
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC)
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ: AC #117 ವಿಜೇತ ಮತಗಳು: 88,988
🗳️ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದರು (1 MP)
🗳️ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ
BJP
ಬಿ. ವೈ. ರಾಘವೇಂದ್ರ
👤
ಬಿ. ವೈ. ರಾಘವೇಂದ್ರ
ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದರು (MP)
ಬಿಜೆಪಿ (BJP)
ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಖ್ಯೆ: PC #14 18ನೇ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
🌾 ಶಿವಮೊಗ್ಗ APMC ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಗಳು (15 ಸರಕುಗಳು) ಸಂಪೂರ್ಣ APMC ಪಟ್ಟಿ →
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ / ಬೆಳೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕನಿಷ್ಠ (₹) ಗರಿಷ್ಠ (₹) ಮಾದರಿ ದರ (₹) ಬದಲಾವಣೆ
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ ARSIKERE ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BASAVAKALYANA ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BASAVAKALYANA ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BENGALURU ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ BIDAR ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ GADAG ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HASSAN ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HAVERI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HUBBALLI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ HUNGUND ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ JAMKANDI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ JEVARGI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ KALABURAGI ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ LAXMESHWAR ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌾 ಕೃಷಿ ಬೆಳೆ LAXMESHWAR ₹1,800 ₹2,500 ₹2,200 +1.5%
🌊 ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯ & ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ) ಎಲ್ಲಾ 14 ಡ್ಯಾಂಗಳು →
ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ (Linganamakki Dam)
ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ: 118.36 TMC / 151.75 TMC
78.0%
ಒಳಹರಿವು: 28,500 cusecs · ಹೊರಹರಿವು: 1,200 cusecs
🏡 ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು (7)
📍 ಶಿವಮೊಗ್ಗ
📍 ಭದ್ರಾವತಿ
📍 ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ
📍 ಸಾಗರ
📍 ಶಿಕಾರಿಪುರ
📍 ಸೊರಬ
📍 ಹೊಸನಗರ

📖 ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ & ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದರ್ಶನ

ಸಮಗ್ರ ಕೈಪಿಡಿ & ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಶರಾವತಿಯ ಜಲಸಿರಿ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ಕಾವ್ಯಲೋಕ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ, ತುಂಗಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ಶಿವಮೊಗ್ಗ (ಶಿವನ ಮುಖ) ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು’ (Gateway of Malenadu) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಬಹುತೇಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳು, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು, ಹಸಿರು ಹೊದ್ದ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳು ಹಾಗೂ ಧುಮುಕುವ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಜಲಪಾತಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಸ್ಮಯಗಳು.

ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು, ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ, ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್, ಕೆ.ಪಿ. ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತವರು ಇದು. ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರ ಪೌರುಷ, ಆಗುಂಬೆಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಹಾಗೂ ಜೋಗದ ಜಲಧಾರೆಗಳು ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ.

ಜೋಗ ಜಲಪಾತ: ರಾಜ, ರಾಣಿ, ರೋರರ್ ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್ ನರ್ತನ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೋಗ ಜಲಪಾತ (Jog Falls / ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆ ಜಲಪಾತ) ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಭವ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯವಾದುದು.

ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಕಡಿದಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830 ಅಡಿ (253 ಮೀಟರ್) ಎತ್ತರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುವ ನಾಲ್ಕು ಕವಲುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವವೇ ಆಕರ್ಷಕ:

ರಾಜ (Raja): ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕಣಿವೆಗೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರವಾಹ.

ರೋರರ್ (Roarer): ಕಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ನುಗ್ಗಿ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಾ, ಅಗಾಧ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಧುಮುಕುವ ಕವಲು.

ರಾಕೆಟ್ (Rocket): ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರದಿಂದ ರಾಕೆಟ್ನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನೀರಿನ ಚಿಮ್ಮಟವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುವ ಧಾರೆ.

ರಾಣಿ (Rani): ಮಂಜಿನಂತೆ ನಯವಾಗಿ, ನರ್ತಕಿಯಂತೆ ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿ ಬಳುಕುತ್ತಾ ಬೀಳುವ ಸುಂದರ ನೊರೆಹಾಲು ಧಾರೆ.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಕವಲುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಕಣಿವೆಯ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಬಿಳಿ ಹೊಗೆಯಂತೆ ಮಂಜು ಕವಿಯುವ ದೃಶ್ಯ, ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮೂಕವಿಸ್ಮಿತರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ: ಕನ್ನಡದ ನವೋದಯ ಕಾವ್ಯಲೋಕ

ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ.

ಕವಿಮನೆ (Kavimane): ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು (ಕೆ.ವಿ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ಅವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಲೆನಾಡಿನ ತೊಟ್ಟಿಲು ಮನೆ. ಮರದ ಕಂಬಗಳು, ಅಟ್ಟ, ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಖನಿ, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ ಹಾಗೂ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕವಿಶೈಲ (Kavishaila): ಕವಿಮನೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಬಂಡೆಗಳ ತಾಣ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕುಳಿತು ‘ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ’ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಶಿಲಾ ತಾಣವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿಗಳಿದ್ದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ‘ಸ್ಟೋನ್ಹೆಂಜ್’ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ತಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತರೆ ಕಾವ್ಯದ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಳದಿ ಮತ್ತು ಇಕ್ಕೇರಿ: ಮಲೆನಾಡಿನ ರಾಜವೈಭವ

ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಸಾಹಸಗಾಥೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ

ಇಕ್ಕೇರಿ ಅಘೋರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ: ಸಾಗರ ಸಮೀಪವಿರುವ ಇಕ್ಕೇರಿಯು ಕೆಳದಿ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೊಯ್ಸಳ, ಕದಂಬ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಯ ‘ಅಘೋರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ’ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಯವಾದ ನಂದಿ ಮಂಟಪ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಕೆಳದಿಯ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ: ಕೆಳದಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕೆಳದಿಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ನವರಂಗದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಾಜಿಯ ಶೌರ್ಯ: ಕೆಳದಿಯ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮಾಜಿ ಮೊಘಲ್ ಬಾದಶಾಹ್ ಔರಂಗಜೇಬನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆದರದೆ, ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಮಗ ರಾಜಾರಾಮನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿ ಮೊಘಲರನ್ನೇ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೀರ ನಾರಿ.

ನಗರ ಕೋಟೆ (ಬಿದನೂರು): ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕನ ಬಿದನೂರು ಕೋಟೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ನಿಂತಿರುವ ಸುಂದರ ಜಲ-ಗಿರಿ ದುರ್ಗ.

ಆಗುಂಬೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿರಾಪುಂಜಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬೆರಗು

ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಆಗುಂಬೆ (Agumbe) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣ:

ದಕ್ಷಿಣದ ಚಿರಾಪುಂಜಿ: ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಆಗುಂಬೆ ದಟ್ಟ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.

ಆಗುಂಬೆ ಸನ್ಸೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್: ಘಾಟಿ ರಸ್ತೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ, ಕೆಳಭಾಗದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಕೆಂಪು-ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಮುಳುಗುವ ದೃಶ್ಯ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪಗಳ ರಾಜಧಾನಿ (King Cobra Sanctuary): ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಉದ್ದದ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವಾದ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪಗಳ (King Cobra) ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ರೊಮುಲಸ್ ವಿಟೇಕರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಆಗುಂಬೆ ಮಳೆಕಾಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ’ (ARRS) ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಆರ್.ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ‘ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್’ (Malgudi Days) ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದೇ ಆಗುಂಬೆಯ ‘ದೊಡ್ಡಮನೆ’ಯಲ್ಲಿ.

ಕೂಡಲಿ ಸಂಗಮ, ಸಿಗಂದೂರು ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿ

ಕೂಡಲಿ ಸಂಗಮ (Tunga & Bhadra Confluence): ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರದಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ತುಂಗಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾ ನದಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ‘ತುಂಗಭದ್ರಾ’ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪುಣ್ಯ ಸಂಗಮ ತಾಣ. ಇಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಠ ಹಾಗೂ ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.

ಸಿಗಂದೂರು ಶ್ರೀ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ: ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಹಿನ್ನೀರಿನ ನಡುವೆ ದ್ವೀಪದಂತಿರುವ ಸಿಗಂದೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯು ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ನಿವಾರಿಸುವ ಜಾಗೃತ ಶಕ್ತಿಪೀಠ. ಕಳಸವಳ್ಳಿ ಬಳಿ ಶರಾವತಿ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ‘ಲಾಂಚ್’ (Barge Ferry) ಮೂಲಕ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ನದಿ ದಾಟಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅನುಭವವೇ ರೋಮಾಂಚಕ.

ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಶಿಖರ (Kodachadri Peak): ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 4411 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಪರ್ವತವು ಚಾರಣಿಗರ ಸ್ವರ್ಗ. ಆದಿಗುರು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ‘ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠ’ ಮತ್ತು ‘ಚಿತ್ರಮೂಲ ಗುಹೆ’ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಡ್ಲುಮನೆ ಜಲಪಾತದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಹತ್ತುವುದು ಅದ್ಭುತ ಸಾಹಸ.

ಭದ್ರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ ಮತ್ತು ಸಿಂಹ-ಹುಲಿ ಸಫಾರಿ

ಭದ್ರಾ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಮುತ್ತೋಡಿ): ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತೋಡಿ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಆನೆಗಳು, ಚಿರತೆಗಳು, ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಪ್ರಭೇದದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಂಗಲ್ ಲಾಡ್ಜಸ್ ಸಫಾರಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ತ್ಯಾವರೆಕೊಪ್ಪ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಹುಲಿ ಸಫಾರಿ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ 10 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಓಡಾಡುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಮಂಡಗದ್ದೆ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ: ತುಂಗಾ ನದಿಯ ನಡುವಿನ ಪುಟ್ಟ ಮರಗಳ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜುಲೈನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ವರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು (Egrets, Cormorants, Darters) ಗೂಡುಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಡಿಕೆ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ:

ಅಡಿಕೆಯ ರಾಜಧಾನಿ: ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಹೊಸನಗರಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ‘ಚಾಲಿ’ ಮತ್ತು ‘ಬೆಟ್ಟೆ’ ಅಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಆಹಾರ ವೈಭವ: ಮಲೆನಾಡಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಶುದ್ಧ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯಗಳ ರುಚಿಯೇ ಅನನ್ಯ. ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಕಡುಬು, ಅಪ್ಪೆಹುಳಿ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ತಂಬುಳಿ, ಪತ್ರೊಡೆ, ಹಲಸಿನ ಬೀಜದ ಹುಳಿ, ತೊಡದೇವು ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿಯ ಜೊತೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ-ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಚಟ್ನಿ ನಾಲಿಗೆಗೆ ಅಮೃತ. ಸಾಗರ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ತುಪ್ಪದ ಅವಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಸವಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯ.

ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸದ ಸಿದ್ಧತೆ

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ನೂತನ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:

ಕುವೆಂಪು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (Sogane Airport - RQY): ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸಮೀಪದ ಸೋಗಾನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಆಕಾರದ ಸುಂದರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಬೆಂಗಳೂರು, ತಿರುಪತಿ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ರೈಲು ಮಾರ್ಗ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಟೌನ್ (SME) ಮತ್ತು ತಾಳಗುಪ್ಪ (ಜೋಗ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ) ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಚೆನ್ನೈಗೆ ನಿರಂತರ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ‘ಜನಶತಾಬ್ದಿ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್’ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ರೈಲಾಗಿದೆ.

ರಸ್ತೆ ಜಾಲ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 169 (ಶಿವಮೊಗ್ಗ-ಮಂಗಳೂರು) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 69 (ಹೊನ್ನಾವರ-ಬೆಂಗಳೂರು) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 280 ಕಿ.ಮೀ (5 ಗಂಟೆಗಳ ರಸ್ತೆ ಪ್ರಯಾಣ).

ಜುಲೈನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿ ಜೋಗ ಜಲಪಾತದ ರೌದ್ರಾವತಾರವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು, ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಯ ಕವಿಶೈಲದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಾನುಭವ ಪಡೆಯಲು, ಆಗುಂಬೆಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸವಿಯಲು ಹಾಗೂ ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯ ಹಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಸಮಯ.